Καλή Νέα Υδρολογική Χρονιά: Ο Απολογισμός του 2025/26 και τι Περιμένει τα Φράγματα το 2026/27

Σήμερα ο μετρητής εισροών του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων μηδενίζει και η Κύπρος μπαίνει σε νέο υδρολογικό έτος. Αυτό που μόλις έκλεισε ξεκίνησε με τα φράγματα στο χαμηλότερο σημείο εδώ και δεκαεπτά χρόνια και πέρασε πέντε μήνες με λιγότερη βροχή από το κανονικό. Ακολούθησαν μια άνοιξη-ρεκόρ, εννέα ταμιευτήρες που υπερχείλισαν και ο πιο βροχερός Αύγουστος από το 1902. Το νησί κλείνει τη χρονιά με 2.9 φορές περισσότερο νερό από πέρυσι. Όπως αποδεικνύεται, αυτό είναι περίπου όσο έχει μια μέση χρονιά. Ακολουθεί το 2025/26 σε αριθμούς, και τι μπορεί να φέρει το 2026/27.

Καλή νέα υδρολογική χρονιά!

Στην Κύπρο το υδρολογικό έτος αρχίζει την 1η Οκτωβρίου και τελειώνει στις 30 Σεπτεμβρίου, ώστε μια ολόκληρη βροχερή περίοδος να χωρά σε μία χρονιά. Από σήμερα κάθε νούμερο «από την 1η Οκτωβρίου» στο ημερήσιο δελτίο ξεκινά ξανά από το μηδέν, και το «πέρυσι» στις συγκρίσεις σημαίνει πλέον τη χρονιά που θα ανασκοπήσουμε.

Και άξιζε τον κόπο.

Μια χρονιά που ξεκίνησε στο κόκκινο

Όταν άρχισε η χρονιά, το νησί είχε μόλις βγει από τρία συνεχόμενα ξηρά χρόνια, με 93%, 75% και 62% της κανονικής βροχής. Το πρώτο δελτίο του 2025/26, στις 10 Οκτωβρίου, έδειχνε τα 18 κύρια φράγματα στα 34.4 εκατ. κ.μ., στο 11.8% της χωρητικότητας. Ήταν η χαμηλότερη αφετηρία Οκτωβρίου από το 2008, τη χρονιά που η Κύπρος έφερνε πόσιμο νερό με δεξαμενόπλοια από την Ελλάδα.

Το φθινόπωρο έκανε τα πράγματα χειρότερα. Ο Οκτώβριος έφερε το 43% της κανονικής του βροχής και ο Νοέμβριος το 42%, ενώ ο Νοέμβριος ήταν και ο θερμότερος από το 1981 σε έξι από τους οκτώ σταθμούς αναφοράς του Τμήματος Μετεωρολογίας. Τα φράγματα συνέχισαν να πέφτουν για άλλους τρεις μήνες, ως τα 26.9 εκατ. κ.μ. (9.2%) στις 29 Δεκεμβρίου, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2009. Ο Κούρης, ο μεγαλύτερος ταμιευτήρας του νησιού, είχε πέσει στο 7.6% έξι μέρες νωρίτερα, πιο χαμηλά από οποτεδήποτε μετά το 2018.

Αυτός ήταν ο πάτος. Ολόκληρη η χρονιά σε μία γραμμή:

Πέντε μήνες καθυστέρηση

Η βροχή ήρθε τελικά τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο: 123 και 122 mm, λίγο πάνω από το κανονικό και τους δύο μήνες. Η κακοκαιρία «Βύρων» έριξε 113 mm στην Πόλη Χρυσοχούς μέσα σε μία μέρα, στις 7 Δεκεμβρίου, τη δεύτερη πιο βροχερή μέρα Δεκεμβρίου εκεί από το 1916. Στις 24 Ιανουαρίου και οι 54 αυτόματοι σταθμοί του Τμήματος Μετεωρολογίας κατέγραψαν τουλάχιστον 10 mm, η μόνη μέρα της χρονιάς που συνέβη αυτό. Ο Φεβρουάριος ήταν εξαιρετικά ζεστός, 2.8 °C πάνω από το κανονικό, και έφερε το 90% της συνηθισμένης του βροχής.

Κι όμως, στο τέλος Φεβρουαρίου η χρονιά ήταν ακόμη πίσω, στο 95% της κανονικής για την εποχή. Για πέντε μήνες το 2025/26 ήταν μια χρονιά κάτω από το κανονικό. Μετά ήρθε ο Μάρτιος.

*Ως τις 29 Σεπτεμβρίου. Τα στοιχεία Μαΐου–Σεπτεμβρίου είναι προκαταρκτικά.

Μάρτιος, Απρίλιος και Μάιος έφεραν μαζί 214 mm, το 192% της κανονικής. Στην ανασύνθεση της βροχόπτωσης του νησιού από το Kairika, που φτάνει ως το 1940, είναι η πιο βροχερή άνοιξη απ' όλες, με μεγάλη διαφορά από το 1967. Στους σταθμούς του ίδιου του Τμήματος Μετεωρολογίας ήταν η πιο βροχερή άνοιξη που έχει καταγραφεί σε 13 από τους 29 σταθμούς με τουλάχιστον δώδεκα χρόνια δεδομένων. Το βροχόμετρο στο φράγμα του Κούρη μάζεψε 212 mm, υπερδιπλάσια από το προηγούμενο ρεκόρ του (100 mm, το 2011).

Τα φράγματα ανταποκρίθηκαν. Η εισροή του Μαρτίου ήταν 35.4 εκατ. κ.μ. και του Μαΐου 13.2, και οι δύο οι υψηλότερες για τον μήνα τους στις έντεκα περιόδους που καλύπτει ο πίνακας εισροών του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων. Μάρτιος, Απρίλιος και Μάιος έδωσαν μαζί 72.2 εκατ. κ.μ., την καλύτερη άνοιξη του πίνακα. Τα αποθέματα ανέβηκαν κατά 63.5 εκατ. κ.μ. από την 1η Μαρτίου ως την 1η Ιουνίου, η μεγαλύτερη ανοιξιάτικη άνοδος στα 39 χρόνια των καταγραφών μας, μπροστά από το 1988 (56.1) και το 2019 (50.9). Περίπου το 87% της εισροής της χρονιάς έφτασε μετά την 1η Φεβρουαρίου. Στις άλλες δέκα περιόδους το ποσοστό αυτό ήταν από 31% ως 63%.

Έτσι η χρονιά κορυφώθηκε απίστευτα αργά: 123.4 εκατ. κ.μ. (42.4%) στις 4 Ιουνίου, μαζί με το 2009 η πιο αργοπορημένη ετήσια κορύφωση που έχει καταγραφεί. Και το 2009 ήταν η χρονιά μετά τη μεγάλη ξηρασία. Είδαμε τη γραμμή να ισιώνει σε πραγματικό χρόνο.

Ύστερα το καλοκαίρι αρνήθηκε να γίνει καλοκαίρι: νεροποντή 100 mm στον Αγρό τον Ιούλιο, ο πιο βροχερός Αύγουστος από το 1902 και εισροή-ρεκόρ στο τέλος του καλοκαιριού, όλα όσα καλύψαμε την περασμένη εβδομάδα. Ήταν επίσης ηπιότερο από τα δύο προηγούμενα. Η Αθαλάσσα κατέγραψε 18 μέρες με 40 °C ή περισσότερο, έναντι 35 το 2024 και 23 το 2025.

Το σφουγγάρι

Το πιο χρήσιμο δίδαγμα της χρονιάς κρύβεται σε εκείνους τους πρώτους πέντε μήνες. Από τον Οκτώβριο ως τον Ιανουάριο έπεσαν στο νησί 282 mm βροχής, το 96% της κανονικής για την περίοδο. Στα φράγματα έφτασαν 14.9 εκατ. κ.μ. Το 2016/17 παρόμοια βροχή, 299 mm, είχε αποδώσει τα διπλάσια, και το 2021/22 τα 405 mm είχαν αποδώσει 87 εκατ. κ.μ.

Συγκρίνετε τρεις κακοκαιρίες.

• «Βύρων», 5–10 Δεκεμβρίου: περίπου 69 mm κατά μέσο όρο στους σταθμούς του Τμήματος Μετεωρολογίας και 111 mm στο ψηλό Τρόοδος. Τα φράγματα κέρδισαν 0.7 εκατ. κ.μ.
• Οι βροχές της 10–14 Φεβρουαρίου: περίπου 45 mm κατά μέσο όρο, λιγότερα από όσα έριξε ο «Βύρων». Έφεραν 10.7 εκατ. κ.μ.
• Η κακοκαιρία της 19–22 Μαρτίου: περίπου 51 mm κατά μέσο όρο και 89 mm στα βουνά. Έριξε 12.3 εκατ. κ.μ. στα φράγματα σε τρεις μέρες, και άλλα 12.9 εκατ. κ.μ. κύλησαν μέσα την επόμενη εβδομάδα με μόλις 15 mm επιπλέον βροχής.

Η κακοκαιρία του Μαρτίου έριξε λιγότερη βροχή από τον «Βύρωνα» και έφερε δεκαεπτά φορές περισσότερο νερό.

Τα μηνιαία στοιχεία είναι εξίσου εντυπωσιακά. Κάθε 10 mm βροχής τον Δεκέμβριο απέδιδαν 0.15 εκατ. κ.μ. εισροής, τον Ιανουάριο 1.0, τον Φεβρουάριο 3.3. Τον Απρίλιο απέδιδαν 4.35, σχεδόν τριάντα φορές περισσότερο από τον Δεκέμβριο.

Ο λόγος είναι το ίδιο το έδαφος. Μετά από τρία ξηρά χρόνια, και ένα 2024/25 στο οποίο δεν γέμισε κανένας από τους 21 ταμιευτήρες, το χώμα και οι υδροφορείς κάτω από το Τρόοδος έπρεπε πρώτα να ξαναγεμίσουν για να τρέξουν τα ποτάμια. Το μεγαλύτερο μέρος των πρώτων 280 mm της χρονιάς, από τον Οκτώβριο ως τον Ιανουάριο, το ρούφηξε το έδαφος. Μόνο από τον Φεβρουάριο, με το έδαφος κορεσμένο, η βροχή άρχισε να φτάνει για τα καλά στα φράγματα.

Αυτό έχει σημασία για τον επόμενο χειμώνα, όπως θα δούμε.

Εννέα υπερχειλίσεις και μια σκυταλοδρομία

Την άνοιξη τα βουνά είχαν το αντίθετο πρόβλημα. Πρώτο υπερχείλισε το φράγμα του Καλοπαναγιώτη, στις 19 Ιανουαρίου. Ακολούθησαν η Κλήρου-Μαλούντα και ο Πόμος στις 16 Φεβρουαρίου, η Σολέα στις 9 Μαρτίου, η Αργάκα στις 16 Μαρτίου, το φράγμα Ξυλιάτου στις 23 Μαρτίου, η Αγία Μαρίνα στις 30 Μαρτίου και η Ταμασός στις 2 Απριλίου. Η Βυζακιά, που τον Νοέμβριο είχε περίπου χίλια κυβικά μέτρα νερό, υπερχείλισε στις 27 Απριλίου. Σύνολο εννέα από τους 21 ταμιευτήρες γεμάτοι, μετά από μια χρονιά στην οποία δεν είχε γεμίσει κανένας, μόλις τη δεύτερη τέτοια χρονιά από το 1988.

Όλοι τους είναι μικροί. Κανένα από τα οκτώ φράγματα με χωρητικότητα άνω των 13 εκατ. κ.μ. δεν ξεπέρασε το 61%, και ο Κούρης, που αντιστοιχεί στο 40% της χωρητικότητας του νησιού, κορυφώθηκε στο 42.0%. Οι περιοχές απέκλιναν εξίσου έντονα. Τα τρία ορεινά φράγματα της περιοχής Λευκωσίας πήγαν από το 2% στο 100% και είναι ακόμη στο 78%. Ο Νότιος Αγωγός, με το 65% της συνολικής χωρητικότητας, πήγε από το 12.5% στο 38.6% και σήμερα είναι στο 34.1%.

Τα δικά μας βραβεία της χρονιάς:

• Η επιστροφή της χρονιάς: η Βυζακιά, από το 0.06% στην υπερχείλιση μέσα σε πέντε μήνες. Δεύτερη θέση: η Γερμασόγεια, το φράγμα της Λεμεσού, από το 1.1% τον Ιανουάριο στο 60.3% τον Μάιο. Κλείνει τη χρονιά στο 49.3%, έναντι 8.1% πέρυσι.
• Ο εργάτης της χρονιάς: ο Αρμίνου. Ένα φράγμα χωρητικότητας 4.3 εκατ. κ.μ. δέχτηκε φέτος 22.5 εκατ. κ.μ., 5.2 φορές το μέγεθός του, και προώθησε 20.4 εκατ. κ.μ. στον Κούρη. Αυτό είναι το 43% όλου του νερού που μπήκε φέτος στον Κούρη.
• Πρώτος στην υπερχείλιση: ο Καλοπαναγιώτης, στις 19 Ιανουαρίου. Ήταν γεμάτος σε 98 δελτία και είναι ακόμη στο 96%.
• Το μεγαλύτερο άλμα από πέρυσι: η Αργάκα, από το 0.4% την ίδια μέρα πέρυσι στο 46.6%.
• Ο αργός της παρέας: το φράγμα των Λευκάρων. Δεν ξεπέρασε ποτέ το 18.5% και κλείνει μόλις 2.5 μονάδες πάνω από πέρυσι. Ο Καλαβασός δεν πέρασε ποτέ το 25%.
• Το μυστήριο της χρονιάς: η Άχνα. Μηδενική εισροή όλη τη χρονιά, κι όμως το υψηλότερο επίπεδό της ήρθε την τελευταία εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, μέσω του αγωγού.

Πίσω στον μέσο όρο, όχι στην αφθονία

Αν τα αθροίσουμε όλα, το 2025/26 ήταν πολύ καλή χρονιά. Τα φράγματα την κλείνουν με 104.1 εκατ. κ.μ. (35.8%), 2.9 φορές τα 36.1 εκατ. κ.μ. που είχαν την ίδια μέρα πέρυσι. Το καθαρό κέρδος, περίπου 68 εκατ. κ.μ., είναι το έκτο μεγαλύτερο από το 1988, πίσω από τα 2018/19, 2001/02, 2011/12, 1991/92 και 2009/10.

Ήταν όμως καλή χρονιά, όχι ιστορική. Επισήμως το νησί δέχτηκε 617.8 mm, το 123% της κανονικής: η 25η πιο βροχερή χρονιά από το 1901/02 και η τέταρτη πιο βροχερή αυτού του αιώνα, αρκετά πίσω από τα 796 mm του 2018/19. Το επίπεδο στο οποίο κλείνουν τα φράγματα είναι σχεδόν ακριβώς ο μέσος όρος για το τέλος ενός υδρολογικού έτους από το 1988 (106.8 εκατ. κ.μ.). Η ανάκαμψη έφερε την Κύπρο πίσω στο κανονικό, όχι στην αφθονία.

Τα τρία ξηρά χρόνια που προηγήθηκαν άφησαν μια τρύπα που μία βροχερή χρονιά δεν μπορεί να γεμίσει. Από το 2022/23 ως το 2024/25 το νησί συσσώρευσε έλλειμμα βροχής περίπου 355 mm, και φέτος καλύφθηκε περίπου το ένα τρίτο του. Σε αποθέματα, τα φράγματα έχασαν 173 εκατ. κ.μ. από τον Οκτώβριο του 2022 ως τον Οκτώβριο του 2025 και έχουν ανακτήσει περίπου 68, κάπου το 40%. Τον Μάρτιο γράψαμε ότι η κρίση είναι κυκλική, όχι καταστροφική. Ο κύκλος γύρισε, αλλά δεν έχει κλείσει ακόμη.

2026/27: τι φέρνει η νέα χρονιά

Και τώρα η ερώτηση που κάνουν όλοι. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τον Οκτώβριο πώς θα είναι ένας κυπριακός χειμώνας. Τον περασμένο μήνα δείξαμε ότι ακόμη και ένα Ελ Νίνιο-ρεκόρ δεν μας λέει τίποτα. Ούτε μια βροχερή χρονιά κάνει πιο βροχερή την επόμενη: από το 1961 η συσχέτιση ανάμεσα στη βροχή μιας χρονιάς και της επόμενης είναι 0.04. Αυτό που μπορεί να μας πει η ιστορία είναι τι χρειάζονται τα φράγματα και πόσο συχνά το έχουν πάρει.

Η στάθμη θα συνεχίσει να πέφτει για λίγο ακόμη. Σε χρονιές που ξεκίνησαν από παρόμοιο επίπεδο, τα φράγματα έχασαν περίπου άλλο ένα 11% μετά την 1η Οκτωβρίου, πριν οι χειμερινές εισροές αντιστρέψουν την πορεία. Αυτό παραπέμπει σε ένα χαμηλό γύρω στα 90–94 εκατ. κ.μ. (31–32%) κάπου τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο. Μην ανησυχήσετε λοιπόν αν τα νούμερα συνεχίσουν να πέφτουν τον Νοέμβριο.

Το σημείο ισορροπίας είναι ψηλότερα απ' ό,τι φαίνεται. Τις τελευταίες έντεκα περιόδους, το νερό που φεύγει κάθε χρόνο από τα φράγματα ακολουθεί πολύ στενά το επίπεδο από το οποίο ξεκινούν. Σε αυτό περιλαμβάνονται οι βρύσες, τα χωράφια, ο εμπλουτισμός των υδροφορέων, η εξάτμιση και οι διαρροές. Ξεκινώντας από περίπου 104 εκατ. κ.μ., τα φράγματα χρειάζονται γύρω στα 77 εκατ. κ.μ. εισροής μόνο για να κλείσουν τον επόμενο Σεπτέμβριο εκεί που είναι σήμερα. Αυτό θέλει περίπου 525 mm βροχής, λίγο πάνω από μια κανονική χρονιά. Μόνο τέσσερις από τις τελευταίες έντεκα περιόδους έδωσαν τόση εισροή.

Αν επαναλάβουμε καθέναν από αυτούς τους έντεκα χειμώνες από τη σημερινή στάθμη, οι επτά κλείνουν χαμηλότερα από εκεί που ξεκίνησαν. Για μια χοντρική εκτίμηση πιθανοτήτων, αντλήσαμε τη βροχή της επόμενης χρονιάς από τα στοιχεία του νησιού από το 1991 και τη μετατρέψαμε σε εισροή και εκροή με τον ίδιο τρόπο:

• περίπου μία πιθανότητα στις τρεις τα φράγματα να κλείσουν τον επόμενο Σεπτέμβριο ψηλότερα από σήμερα. Η μέση του εύρους βρίσκεται γύρω στα 80–85 εκατ. κ.μ. (29%)·
• περίπου 60% πιθανότητα η κορύφωση της άνοιξης του 2027 να ξεπεράσει τα φετινά 123 εκατ. κ.μ., και περίπου μία στις τρεις τα φράγματα να περάσουν κάποια στιγμή το 50%·
• περίπου μία πιθανότητα στις πέντε να κλείσουν κάτω από το 20%, και μόλις γύρω στο 2% να επιστρέψουν εκεί από όπου ξεκίνησε φέτος η χρονιά.

Με απλά λόγια: στη σημερινή στάθμη, η Κύπρος καταναλώνει μέσα σε έναν χρόνο περισσότερο νερό απ' όσο φέρνει ένας μέσος χειμώνας. Ένας ξηρός χειμώνας θα πονούσε. Αλλά ακόμη και μια επανάληψη του χειρότερου από τους τελευταίους έντεκα θα άφηνε περίπου 45 εκατ. κ.μ. το επόμενο φθινόπωρο, περισσότερα από όσα είχαμε στην αρχή αυτής της χρονιάς. Θα χρειάζονταν δύο.

Υπάρχει και κάτι υπέρ μας: το έδαφος είναι υγρό. Ο Κούρης και ο Αρμίνου δέχονταν 10 με 20 χιλιάδες κυβικά μέτρα την ημέρα όλο το καλοκαίρι, το Τρόοδος ακόμη στραγγίζει, και οι καταιγίδες του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου έπεσαν σε χώμα που δεν στέγνωσε ποτέ εντελώς. Πέρσι τον χειμώνα το μεγαλύτερο μέρος των πρώτων 280 mm βροχής χάθηκε στο έδαφος. Αυτόν τον χειμώνα ένα μέρος τους ίσως φτάσει ως τα φράγματα.

Ευχαριστούμε

Αυτό ήταν το πρώτο πλήρες υδρολογικό έτος του Fragmata. Επεξεργαστήκαμε 128 δελτία του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων και δημοσιεύσαμε δεκαπέντε άρθρα. Δύο από αυτά, για την Άχνα και τον Καλαβασό, ξεκίνησαν από ερωτήσεις αναγνωστών. Προσθέσαμε επίσης το Zen Mode για τη μεγάλη καλοκαιρινή εκπνοή. Σας ευχαριστούμε που διαβάζετε, ρωτάτε και μοιράζεστε.

Ο μετρητής είναι ξανά στο μηδέν. Ας βρέξει.

Συγγραφέας: Vladimir Bugay, δημιουργός του Fragmata Δεδομένα: Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων Κύπρου, ημερήσια δελτία ως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Τα μεγέθη αποθέματος αφορούν τα 18 κύρια φράγματα (χωρητικότητα 290.804 εκατ. κ.μ.), χωρίς τους ταμιευτήρες εμπλουτισμού· οι ιστορικές συγκρίσεις βασίζονται στο αρχείο του Fragmata από το 1988, με μετρήσεις δύο φορές τον μήνα πριν από το 2014. Βροχόπτωση: Τμήμα Μετεωρολογίας Κύπρου, μηνιαίοι μέσοι όροι για τις ελεύθερες περιοχές σε σχέση με την κανονική 1961–90 (Οκτώβριος–Απρίλιος τελικά στοιχεία, Μάιος–Αύγουστος προκαταρκτικά, Σεπτέμβριος προσωρινά ως τις 29 Σεπτεμβρίου), μηνιαίες εκθέσεις καιρού και η ετήσια σειρά του νησιού από το 1901/02 μέσω του data.gov.cy (CC BY 4.0). Βροχή και θερμοκρασία ανά σταθμό: αυτόματοι μετεωρολογικοί σταθμοί του Τμήματος Μετεωρολογίας (CC BY 4.0, ανεπεξέργαστα δεδομένα) μέσω του kairika.info· οι κατατάξεις της άνοιξης αφορούν σταθμούς με τουλάχιστον δώδεκα χρόνια δεδομένων. Βροχόπτωση από το 1940: ERA5 μέσω Open-Meteo (CC BY 4.0), μέσος όρος των επτά τοποθεσιών του Kairika. Η εκτίμηση για το 2026/27 επαναλαμβάνει τις εισροές του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων για τις περιόδους 2015/16–2025/26 έναντι εκροής που προσαρμόστηκε στις ίδιες περιόδους· οι πιθανότητες αντλούν την ετήσια βροχόπτωση από τα στοιχεία 1991/92–2025/26. Είναι εύρος προηγουμένων, όχι πρόγνωση καιρού. Η εκροή εδώ είναι η εισροή που καταγράφει το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων μείον τη μεταβολή των αποθεμάτων. Το νερό που φεύγει από τους υπερχειλιστές κατά κανόνα δεν μετριέται ούτε στην εισροή ούτε στην εκροή: οι μετρητές εισροής ουσιαστικά σταματούν όσο ένα φράγμα είναι γεμάτο. Οι στάθμες ενημερώνονται καθημερινά στο fragmata.info.