Φράγμα Καλοπαναγιώτης

Το φράγμα Καλοπαναγιώτη είναι ένα μικρό χωμάτινο φράγμα στον ποταμό Σέτραχο, στην κοιλάδα της Μαραθάσας στην Κύπρο, δίπλα στο ορεινό χωριό Καλοπαναγιώτης της επαρχίας Λευκωσίας. Ολοκληρώθηκε το 1966 και είναι από τα παλαιότερα φράγματα του νησιού που παραμένουν σε λειτουργία. Η ανάχωση έχει ύψος 40 μέτρα και συγκρατεί έναν συμπαγή ταμιευτήρα 0,363 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων — τον μικρότερο από τα τρία φράγματα που κατατάσσονται στην περιοχή Λευκωσίας στο δίκτυο παρακολούθησης του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, μαζί με τη Βυζακιά και τον Ξυλιάτο.

Η τοποθεσία του είναι από τις πιο γραφικές ανάμεσα στους κυπριακούς ταμιευτήρες. Βρίσκεται ακριβώς κάτω από το χωριό που φημίζεται για τις θειούχες πηγές του και το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή, μνημείο της UNESCO, του οποίου οι τοιχογραφημένες εκκλησίες προσελκύουν επισκέπτες από όλο το νησί. Στην εκροή του φράγματος λειτουργεί ιχθυοτροφείο πέστροφας, αξιοποιώντας το δροσερό ορεινό νερό του Σέτραχου καθώς κατεβαίνει από το ψηλό Τρόοδος.

Χτισμένος για να αποθηκεύει τις χειμερινές ροές για την άρδευση των αναβαθμίδων με τα περιβόλια και τους κήπους της Μαραθάσας, ο ταμιευτήρας γεμίζει εύκολα τις βροχερές χρονιές χάρη στην ορεινή λεκάνη απορροής του με τις υψηλές βροχοπτώσεις. Η ηλικία του, ωστόσο, τον κατατάσσει στα πολλά κυπριακά φράγματα που έχουν ξεπεράσει τα πενήντα χρόνια λειτουργίας — μια γενιά αναχωμάτων των οποίων η ασφάλεια εξαρτάται πλέον από την τακτική επιθεώρηση και συντήρηση και όχι μόνο από τα αρχικά περιθώρια σχεδιασμού.