Φράγμα Βυζακιά

Το φράγμα της Βυζακιάς είναι ένα μικρό χωμάτινο φράγμα στην επαρχία Λευκωσίας της Κύπρου, που ανακόπτει τον ποταμό Όβγο κοντά στο χωριό Βυζακιά, στους βόρειους πρόποδες του Τροόδους. Ολοκληρώθηκε το 1994· η ανάχωση φτάνει τα 37 μέτρα ύψος και σχηματίζει ταμιευτήρα χωρητικότητας 1,69 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων — ένα από τα ταπεινά ορεινά φράγματα που είναι διάσπαρτα στην ενδοχώρα του νησιού.

Το φράγμα ανήκει σε μια τριάδα ταμιευτήρων — μαζί με τον Ξυλιάτο και τον Καλοπαναγιώτη — που κατατάσσονται στην περιοχή Λευκωσίας στο δίκτυο παρακολούθησης του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων. Το νερό του χρησιμοποιείται κυρίως για άρδευση των γύρω καλλιεργειών, εξυπηρετώντας τα χωριά της περιοχής και όχι κάποιο μεγάλο αστικό σύστημα ύδρευσης. Η Βυζακιά είναι μάλιστα ένα από μόλις τρία φράγματα που τροφοδοτούν την επαρχία Λευκωσίας, η οποία στηρίζεται πολύ περισσότερο στα υπόγεια νερά και στις μεταφορές από τους μεγάλους ταμιευτήρες του νότου.

Επειδή η λεκάνη απορροής του είναι μικρή και βρίσκεται στην ξηρότερη, υπήνεμη βόρεια πλευρά του Τροόδους, η Βυζακιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στις διακυμάνσεις της βροχόπτωσης από χρονιά σε χρονιά. Στη σοβαρή ξηρασία του 2025 ο ταμιευτήρας έπεσε στο περίπου 0,8% της χωρητικότητάς του μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού — ένα επεισόδιο που προβλήθηκε ευρέως ως σύμβολο της επιδεινούμενης λειψυδρίας του νησιού. Όπως όλα τα χωμάτινα φράγματα της γενιάς του, η μακροχρόνια αξιοπιστία του εξαρτάται από την τακτική επιθεώρηση και συντήρηση της ανάχωσης και των έργων εκροής.