Φράγμα Κλήρου-Μαλούντα

Το φράγμα Κλήρου-Μαλούντας είναι ένα μικρό φράγμα εμπλουτισμού υδροφορέων στην κεντρική Κύπρο, που φράζει τον ποταμό Ακάκι στους βόρειους πρόποδες του Τροόδους. Ολοκληρώθηκε το 2007 και είναι μια χωμάτινη ανάχωση 38 μέτρων — ζωνική κατασκευή από συμπυκνωμένο χώμα γύρω από πυρήνα αργίλου χαμηλής διαπερατότητας — με χωρητικότητα 2 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Το διπλό του όνομα προέρχεται από τα δύο χωριά ανάμεσα στα οποία βρίσκεται, την Κλήρου και τη Μαλούντα, στα υψώματα νοτιοδυτικά της Λευκωσίας.

Σκοπός του δεν είναι η απευθείας ύδρευση αλλά ο εμπλουτισμός του υδροφορέα της κοιλάδας του Ακάκι. Μαζί με τα φράγματα Ταμασού και Σολέας συγκροτεί μια τριάδα έργων εμπλουτισμού που χτίστηκαν αυτόν τον αιώνα στις βόρειες πλαγιές του Τροόδους, για να αναπληρώνουν τα υπόγεια υδατικά σώματα που εξυπηρετούν την ευρύτερη Λευκωσία. Η λογική είναι απλή και ταιριάζει απόλυτα στην Κύπρο: οι χειμερινές απορροές, που αλλιώς θα κατέβαιναν ορμητικά την κοίτη και θα χάνονταν, συγκρατούνται και απελευθερώνονται αργά, ώστε να προλάβουν να διηθηθούν στα αλλουβιακά χαλίκια από κάτω. Το νερό που «κατατίθεται» υπόγεια είναι ασφαλές από την εξάτμιση — καθόλου αμελητέο πλεονέκτημα σε ένα νησί που χάνει σχεδόν δύο μέτρα βάθους ανοιχτού νερού στην ατμόσφαιρα κάθε χρόνο — και οι κοινότητες το αντλούν ξανά από πηγάδια και γεωτρήσεις όταν το χρειαστούν.

Μικρό ακόμη και με τα κυπριακά δεδομένα, το φράγμα Κλήρου-Μαλούντας είναι από τα νεότερα που παρακολουθεί το Fragmata — και από τα πιο διακριτικά: η δουλειά του γίνεται σε μεγάλο βαθμό αθέατα, στον υδάτινο ορίζοντα κάτω από την κοιλάδα.